ΜΙΛΤΟΣ ΜΑΝΑΚΗΣ

Ο Μίλτος Μανάκης o οποίος ήταν ο πρωτοπόρος κινηματογραφιστής και φωτογράφος στον χώρο των Βαλκανίων. Ο Μίλτος Μανάκης γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου το έτος 1882 στην Αβδέλα των Γρεβενών 

και απεβίωσε στις 5 Μαρτίου το 1964. Με τον φακό του κατέγραψε πολύ σημαντικές στιγμές στην περίοδο των έντονων κοινωνικοπολιτικών αλλαγών στα Βαλκάνια.

Και με τον αδελφό του Γιάννη, ασχολήθηκαν και προώθησαν τη νέα Τέχνη του Κινηματογράφου ανοίγοντας το δρόμο στους μεγάλους δημιουργούς των επόμενων δεκαετιών και αφήνοντας πίσω τους πολύτιμα, μοναδικά ιστορικά, φωτογραφικά και κινηματογραφικά ντοκουμέντα των αρχών του 20ού αιώνα στα Βαλκάνια. Το πρώτο βήμα για τους αδελφούς Μανάκη, έγινε το 1898 στα Ιωάννινα, όπου άνοιξαν φωτογραφείο, αλλά μετά από διώξεις που από τις Οθωμανικές Αρχές μετέφεραν το ατελιέ τους στο Μοναστήρι ‘’Μπίτολα’’. Σε αντίθεση με τον Μίλτο ο οποίος έζησε στην Αβδέλλα ο Γιαννάκης φοίτησε στο γυμνάσιο του Μοναστηρίου για να πάρει το δίπλωμα του δασκάλου και του ζωγράφου, στην ιχνογραφία και καλλιγραφία.  Το 1898 ο Γιαννάκης άνοιξε φωτογραφικό στούντιο στα Ιωάννινα ενώ παράλληλα εργαζόταν ως καθηγητής καλλιγραφίας και ζωγραφικής σε σχολείο. Αργότερα ο Μίλτος μαζί με την βοήθεια του αδελφού του έγινε φωτογράφος και στη συνέχεια κινηματογραφιστής. Το 1905 αγοράζουν από το Λονδίνο μια κινηματογραφική μηχανή Urban Bioscope με σειριακό αριθμό 300 και αρχίζουν να κινηματογραφούν διάφορα θέματα καθημερινής ζωής. Έτσι λοιπόν το 1905 οι Μανάκηδες γύρισαν την πρώτη κινηματογραφική ταινία τεκμηρίωσης στα Βαλκάνια με πρωταγωνίστρια την γιαγιά τους κυρά-Λουκία Μανάκη η οποία έγνεθε μαλλί και ύφαινε στον αργαλειό. Το 1904 οι αδελφοί Μανάκη μετακομίζουν στο Μοναστήρι, το οποίο Μοναστήρι, την εποχή εκείνη 

ήταν κέντρο πολιτικών, οικονομικών και πολιτιστικών δραστηριοτήτων στα Βαλκάνια. Το 1905 ανοίγουν το διάσημο "Ατελιέ καλλιτεχνικής φωτογραφίας" του Μοναστηρίου. Το 1906 μετά από πρόσκληση του Βασιλιά Καρόλου Ι, παίρνουν μέρος σε μια διεθνή φωτογραφική έκθεση στα Σινάϊα της Ρουμανίας όπου κερδίζουν το Χρυσό Μετάλλιο. Το 1911 γίνονται οι φωτογράφοι του Οθωμανού Σουλτάνου και το 1929 του Σέρβου Βασιλιά Αλέξανδρου Α’ Καραγιώργεβιτς. Επιδόθηκαν σε διάφορες μαγνητοσκοπήσεις υπό μορφή ντοκιμαντέρ, σε όλη την 

τότε ακόμα Οθωμανική Μακεδονία. Τα θέματά τους περιελάμβαναν κυρίως καθημερινές ασχολίες, αλλά και αγωνιστές (από την Ελληνο-Βουλγαρο-Οθωμανική διαπάλη στη Μακεδονία, έως τους Βαλκανικούς πολέμους και τον Α’ παγκόσμιο πόλεμο και κρατούμενους. Κινηματογράφησαν επίσης γεγονότα όπως η επανάσταση των Νεότουρκων (1908), και την επίσκεψη του Σουλτάνου Μεχμέτ Ε’ στη Θεσσαλονίκη στη συνέχεια τη μετάβασή του σιδηροδρομικώς στο Μοναστήρι. Από το 1921, διατηρούσαν κινηματογράφο, στην πόλη του Μοναστηρίου, που όμως το 1939 κάηκε σε πυρκαγιά. Το 1941, ο Μιλτιάδης μετεγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη. 

Λίγο πριν τον θάνατό του, ο Μίλτος χάρισε όλες τις φωτογραφίες του στο Αρχείο του Μοναστηρίου. Το Αρχείο στο Μοναστήρι πήρε 17,854 φωτογραφίες και 2,000 μέτρα ανεμφάνιστου κινηματογραφικού φιλμ, το οποίο εμφάνισε και το μετέφερε για να διασωθεί σε φιλμ 35mm το έτος 1955 και σήμερα βρίσκεται στην Ταινιοθήκη στα Σκόπια. Μέρος του έργου τους βρίσκεται στο Εθνικό Αρχείο στα Σκόπια ενώ το υλικό που υπάρχει στην Ελλάδα βρίσκεται στην ΕΡΤ. Στα Γρεβενά τίμησαν τους πρωτοπόρους των Βαλκανίων δίνοντας το όνομά τους στον Δημοτικό κινηματογράφο των Γρεβενών. Κάθε χρόνο, τον Σεπτέμβρη, γίνεται διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου και φωτογραφίας στο Μοναστήρι Manaki brothers film festival στην μνήμη των αδελφών Μανάκη. Στo Μοναστήρι λειτουργεί και σύλλογος Βλάχων "Αδερφοί Μανάκη".

Πληροφορίες από:wikipedia

Φωτό από:Wikipedia & past in colour 

Βίντεο από: istoriaallios